Запісы катэгорыі: Сусветная літаратура

МАРШРУТАМІ ЛІТАРАТУРНАЙ ДЫПЛАМАТЫІ. В’ЕТНАМ. МАЙ ВАН ФАН.

В’етнамскія літаратурныя традыцыі вельмі багатыя, але з дасярэднявечных часоў Ман Зяка і Вьен Тьеу, пазней –  Чан Куанг Кхая і Нгуен Зу, шмат змянілася ў в’етнамскай літаратуры, змяніліся напрамкі і жанры, у якіх праяўляюць сябе аўтары. Сёння я запрашаю да гутаркі з адным сучасных, але найбольш цікавых аўтараў В’етнама – паэтам і латаратуразнаўцам Май Ван Фанам. Аб традыцыях і тэндэнцыях у літаратуры В’етнама і многім іншым – наша наступная размова.

  1. Паважаны Май Ван Фан, перш чым распачаць нашу гутарку, я хацела б падзякаваць Вам за супрацоўніцтва і ўвагу да маёй творчасці. Ведаю, што пэўны перыяд свайго жыцця Вы правялі ў Беларусі, раскажыце падрабязней пра гэтыя гады.
  • Дзякуй Вам, Марыя, за ініцыянаванне гэтай захапляльнай размовы, але найперш, я хацеў бы падзякаваць за Ваш уразлівы верш «Сонца», які мы з маім сябрам пераклалі на в’етнамскую мову . Гэты цікавы і прыгожы твор і паклаў пачатак нашаму літаратурнаму супрацоўніцтву. Шчыра кажучы, мне надзвычай прыемна мець творчыя стасункі з аўтарам краіны, з якой калісьці звязваў  мяне лёс. Так сталася, што ў перыяд з 1983-га па 1984-ы год я вучыўся ў педагагічным універсітэце імя рускага пісьменніка Максіма Горкага ў Мінску (сёння –  Беларускі педагагічны ўніверсітэт імя М.Танка. аўт.), і з таго часу ў маёй памяці засталіся пяшчотныя ўспаміны аб шчырым, добрым і шчодрым беларускім народзе. Беларусь, якую я памятаю, –  гэта надзвычай  цікавая краіна з чыстымі дарогамі,  прыгожай прыродай, з мноствам дрэў і багатай расліннасцю. Я хрысціянін, а таму асаблівае ўражанне ў той перыяд на мяне зрабілі старажытныя храмы. Такія як царква Святога Пятра, Святога Паўла, царква Марыі Магдалены і іншыя. Асабліва яркім застаўся ў маёй  памяці касцёл святога Сымона і святой Алены (Чырвоны касцёл). Добра памятаю тры яго велічныя вежы, упрыгожаныя беларускімі арыгінальнымі ўзорамі.
  1. Раскажыце крыху пра сябе, пра ўласную творчасць, і ўвогуле –

 якое месца ў Вашым жыцці займае літаратура?

  • У мяне звычайная сям’я, я жыву звычайным жыццём. Жонка выкладае рускую і англійскую мову і літаратуру ў сярэдняй школе горада Хайфонг, дочкі таксама вядуць самастойнае жыццё і  маюць дарослых дзяцей. Асноўны мой творчы занятак – паэзія і  літаратурная крытыка.  І сёння маю 16 кніг паэзіі, а таксама  кнігу літаратурнаўчай тэматыкі, многія ўласныя мае выданні даступныя ў некалькіх краінах і на канале распаўсюджвання “Amazon”. Прыемна адзначыць, што тры зборніка вершаў доўгі час знаходзіліся ў дзясятцы самых прадаваемых зборнікаў азіяцкіх вершаў на Амазонцы. Увесь вольны час сёння я выдаткоўваю на літаратурную творчасць. Люблю спакой і цішыню, не люблю публічнасць і… досыць рэдка прэзентую свае вершы!
  1. Наколькі я ведаю, адзін з апошніх твораў, які Вы напісалі, гэта паэма ў прозе. Распавядзіце крыху пра гэты твор.
  • Гэта даволі аб’ёмны верш «Эра смецця» (паэма ў прозе «Час утылю»). Я пісаў пра памылкі гісторыі, пра трагедыі эпохі і маёй нацыі з пачатку XX стагоддзя да нашых дзён. Твор быў напісаны ў форме самапрагляду і крытычнага стаўлення. Гэта было напісана сумленна, а не ад імя каго-небудзь. Паводле структуры матэрыялу, на працягу ўсяго твора «Эры смецця» цячэ рака крыві. Кроў з цёмна-чорнага мінулага ператварылася ў цёмна-чырвоную, а затым у пунсовую – сучаснасці. Рака крыві ацяжвала і абуджала гістарычныя падзеі.
  1. Ці існуюць сёння ў В’етнаме новыя літаратурныя рухі, альбо літаратары краіны прытрымліваюцца традыцыйных класічных кірункаў.
  • Дзякуй цікавае пытанне! Дзякуй за тое, што выдаткоўваеце час вывучэнню гісторыі в’етнамскай літаратуры. Можна коратка рэзюмаваць, што ў пачатку 20-га стагоддзя і раней на в’етнамскую літаратуру аказала ўплыў кітайская літаратура, асабліва кітайская паэзія. Да таго часу, калі французы ўвайшлі ў В’етнам, культурны абмен паміж Усходам і Захадам прынёс новыя постаці ў в’етнамскую літаратуру. Французская рэалістычная і рамантычная тэндэнцыі паўплывалі на в’етнамскую літаратуру на працягу ўсяго 20-га стагоддзя, па той прычыне, што гэтыя тэндэнцыі выкарыстоўвалася з мэтай заахвочвання духу людзей у рэвалюцыях супраць замежных захопнікаў. Акрамя таго апошнія дзесяцігоддзі 20-га стагоддзя наша літаратура  знаходзілася пад уплывам  сацыялістычнага рэалізму савецкай літаратуры. Тыя тэндэнцыі, якія з’явіліся тады ў В’етнаме, прынеслі карысць, але затым яны сталі размытымі і абмяжаванымі, яны не адаптаваліся да іншых, больш сучасных тэндэнцый, якія б маглі паўплываць на светапогляд чытачоў. У 1986 годзе ў нас была рэвалюцыя пад назвай «Дой Мой», у нечым яна падобная на «Перабудову» у СССР. З тых часоў пісьменнікі і паэты атрымалі ўплыў шматлікіх іншых творчых кірункаў. Асабіста я, набыўшы асноўныя каштоўнасці сусветных тэндэнцый, у спалучэнні з в’етнамскай нацыянальнай ідэнтычнасцю стварыў новы стыль для сучаснай в’етнамскай паэзіі.
  1. Ці існуе ў В’етнаме пісьменніцкая арганізацыя і якая яе колькасць?
  • У нас існуе Асацыяцыя пісьменнікаў В’етнама. Гэта аб’яднанне з’яўляецца адным з буйнейшых афіцыйных культурных асацыяцый у краіне. Яно было заснавана ў 1957 годзе пры Альянсе асацыяцый мастацтваў і літаратуры ў В’етнаме. Штогод асацыяцыя прысуджае сваю ўласную кніжную прэмію. Акрамя таго, у кожнай правінцыі альбо горадзе таксама існуюць аддзяленні Асацыяцыі пісьменнікаў. (У В’етнаме 54 правінцыі). У кожным з аддзяленняў Асацыяцыі пісьменнікаў наладжаны выпуск літаратурнай газеты, альбо часопіса. Пісьменніцкая суполка дапамагае сваім аўтарам з правядзеннем, фінансаваннем, альбо арганізацыяй такіх мерапрыемстваў, як семінары, фестывалі і інш.
  1. Ці працуе ў Вас у краіне Цэнтр мастацкага перакладу? Калі так, то з якімі краінамі наладжана найбольш цеснае супрацоўніцтва?
  • Асацыяцыя пісьменнікаў В’етнама мае Цэнтр літаратурнага перакладу, які даволі актыўна працуе над перакладам выбітных твораў замежных краін на в’етнамскую мову і прасоўваннем в’етнамскай літаратуры ў свеце. Акрамя таго, у гэтым накірунку даволі актыўна працуюць і выдаўцы. З мэтай распаўсюджвання яны друкуюць шмат цікавых кніг замежных аўтараў, якія з задавальненнем набываюць в’етнамскія чытачы. Досыць часта выдаўцы працуюць напрамую з аўтарамі іншых краін, каб атрымаць іх кнігі для перакладу. Краінамі з найбольшай колькасцю перакладзеных на в’етнамскую мову  кніг з’яўляюцца Расія, Беларусь, Кітай, ЗША, Вялікабрытанія, Карэя, Японія і г.д. У прыватнасці, кнігі пісьменніцы Святланы Алексіевіч, уладальніцы Нобелеўскай прэміі ў галіне  літаратуры 2015 года даволі прыхільна ўспрымаюцца в’етнамскімі чытачамі. Выданні, якія маюць найбольш высокую запатрабавальнасць, –  гэта кнігі  «Апошнія сведкі”, «Чарнобыльская малітва», «Галасы утопіі», « Час сэканд-хэнд” і іншыя. У прыватнасці,  раман Святланы Алексіевіч «У вайны не жаночы твар» выклікаў выдавецкую ліхаманку ў апошнія гады ў В’етнаме.
  1. І нарэшце, вернемся зноў непасрэдна да Вашай творчасці. Раскажыце, калі ласка, над чым сёння працуе аўтар Май Ван Фан, якія Вашы творчыя планы.
  • Я буду працягваць ўводзіць літаратурныя новаўвядзенні і ствараць новыя паэтычныя вобразы і стылі. Маё самае вялікае жаданне – стварыць сучасную плынь у в’етнамскай паэзіі. Менавіта таму акрамя напісання вершаў, я таксама пішу артыкулы літаратуразнаўчай тэматыкі, каб шырэй прасоўваць свае творчыя набыткі.
  1. Вельмі хацелася б даведацца, ці ёсць у Вас у планах наведванне Беларусі?
  • Я заўсёды з нецярпеннем чакаю паездкі ў Беларусь, вельмі імкнуся вярнуцца ў тое месца, дзе я жыў і вучыўся. Хочацца зноўку патрапіць у інтэрнат па вул. Артылерыстаў, дзе я пражываў у гады студэнцтва, (вельмі добра памятаю добразычлівую жанчыну-вахцёра ў інтэрнаце, ласкавую, нібыта маці). Хачу зноўку ўбачыць квітнеючыя сады,  атрымаць асалоду ад лоўлі рыбы ў замерзлых зімовых рэчках. Аднак жа пра тое, калі  я прыеду ў гэтую светлую краіну, пакуль я пакідаю ў сакрэце.
  1. Дзякуй вялікі за грунтоўную размову, вельмі спадзяюся, што хутка Вашы жаданні і памкненні здзейсняцца. Да новых сустрэч!

                                                                    Размову вяла Марыя КОБЕЦ

Maй Baн Фан (Mai Văn Phấn). В’етнам. ЧАС УТЫЛЮ. З паэмы ў прозе

Maй Baн Фан (Mai Văn Phấn). В'етнам. ЧАС УТЫЛЮ. З паэмы ў прозе

Паводле даследаванняў літаратуразнаўцаў, В’етнамскія літаратурныя традыцыі развіваліся, праходзячы праз многія падзеі, якія перажываў В’етнам за ўсю сваю гісторыю. Больш за палову стагоддзя в’етнамскі народ вёў дзве буйныя крывапралітныя вайны і ў цяперашні час, на рубяжы найноўшай гісторыі краіны, знаходзіцца ў перыяд будаўніцтва, індустрыялізацыі і мадэрнізацыі. Новыя літаратурныя рухі ў В’етнаме можна было  назіраць кожныя дзесяць гадоў, але ў мінулым стагоддзі  літаратура гэтай краіны падпала пад некалькі літаратурных плыняў. Мабыць, таму ў абліччы сучаснай  в’етнамскай літаратуры, якая  прысутнічае сёння, дамінуе асаблівы жыццёвы рух і сіла.

І зараз на прыкладзе сучаснага літаратара гэтай краіны –  экперыментатара і мадэрніста Май Ван Фана (Phấn Văn Mai) – я прадстаўляю ўвазе беларускага чытача сучасную літаратуру В’етнама.

Май Ван Фан нарадзіўся ў 1955 годзе ў Кімшоне, правінцыі Ніньбінь у дэльце Чырвонай ракі ў паўночнай частцы В’етнама. У цяперашні час пражывае і працуе ў горадзе Хайфон. Уладальнік шэрагу в’етнамскіх і міжнародных літаратурных прэмій, у тым ліку прэміі Асацыяцыі пісьменнікаў В’етнама ў 2010 годзе і Літаратурную прэміі Шыкада ў Швецыі ў 2017 годзе. Аўтар 16-ці кніг вершаў і  кнігі «Крытыка –  нарысы» у В’етнаме. 15 яго паэтычных кніг выдадзены і выпушчаны ў замежных краінах і ў сетцы распаўсюду кніг Amazon.

Вершы Май Ван Фана публікаваліся на старонках газет і часопісаў многіх краін: Швецыі, Новай Зеландыі, Вялікабрытаніі, ЗША, Канады, Аўстраліі, Турцыі, Румыніі, Узбекістана, Індыі, Паўднёвай Карэі, Ганконга, Інданезіі, Тайланда, арабскіх краінаў …

Творы Май Ван Фана перакладзены на 25 моў, у тым ліку: англійская, французская, руская, іспанская, нямецкая, шведская, галандская, албанская, сербская, македонская, чарнагорская, славацкая, румынская, турэцкая, узбекская, казахская, арабская, кітайская, японская, карэйская, інданезійская, тайская, непальская, хіндзі і бенгальская (Індыя).

Марыя Кобец

 

Глава I: «БАЧАННЕ» (з паэмы ў прозе «ЧАС УТЫЛЮ»)

Май Ван Фан

*

Калі я ў руху, я дакранаюся да вашага свету. Калі ласка, не папракайце мяне ў дзёрзкасці і бестурботнасці! Тыя, пра якіх штосьці вядома, яшчэ не паспелі здабыць вызваленне і прасоўваюцца па гэтым шляху вобмацкам. Ці ўсе ж такі яны па-ранейшаму застаюцца тут? З кожным уздыхам я падымаюся ўсё вышэй. Кроў, што струменіцца з куткоў майго рота, насычае маці-зямлю.

*

Я вырас у змешванні правільнага і няправільнага, пошукаў шляху і памылак, вар’яцтва і пажадлівасці, сучаснасці і зрэбнага сельскага ўкладу, шчодрасці і дробязнасці, цэласнасці і адзіноцтва, высакароднасці і нізасці, цывілізацыі і адсталасці. Раніцай я стрэўся з рыбай, якая плыла ўверх па плыні, і зоркай, што не заплюшчвала вочы ў чаканні ранішняй зары. У трывозе я зайшоў у клас, і сеў побач са сваімі аднакласнікамі, большасць з якіх цяпер ужо памерлі. Я слухаў настаўніка, які горача вёў урок. Настаўнік, узняўшы ўгару палец, загадаў класу перагарнуць старонкі сшыткаў. Ён акінуў доўгім позіркам кожнага з нас, і, падышоўшы да мяне, строга сказаў, што калі я зразумеў ўрок, то пара б ведаць, як стрымліваць свае эмоцыі.

*

Настаўнік паказваў класу шмат мадэляў: войны, хвалі эміграцыі, чысткі, рэформы. Горы чалавечых костак, цаной якіх была адкрыта дарога да будаўніцтва новага свету, дамы, прытулкі –  часовыя і далікатныя. Яны ператвараліся ў сцены, якія сталі перашкодай на шляху атручаных стрэл, што ляцелі з боку сумежных дзяржаў. Муляжы рэк крыві і слёз былі вырабленыя з свячнога воску. Настаўнік чыркнуў запалкай – мадэлі ўспыхнулі яркім полымем. Упершыню мы ўпэўніліся, што душы і думкі, ахутаныя клубамі дыму, пахнуць гарэлым. У той момант я мацней за ўсё прагнуў непахіснага міру для майго бязмежнага мора, неба і бязмежнай зямлі. Адчуваючы, што мой рот поўны з’едлівага дыму, чорнага і густога, я збег з класа.

*

Я цярпліва счышчаў пласты чорнай сажы, што пакрывала сцежку, траву на яе збочыне, масты і верставыя слупы. Аддзіраў дачыста чорную каросту з замерзлай паверхні вады, надаваў належны выгляд распаласаваным чорным павязкам, чорным шыльдам, чорным паветраным змеям, якія завіслі ў паветры. Я падышоў да маленькага дзіцяці, шэпчучы, нібыта малітву: “Дай мне зняць гэтую чорную скарынку, што пакрыла тваю вопратку і твой лоб!” Дзіця акінула мяне злосным позіркам, быццам пабачыла перад сабой дзікага звера, пасля чаго моўчкі сышло. Я паволі рушыў услед за ім, прыкінуўшыся, што мы ніколі не сустракаліся, а затым, стомленым паглядам сваім пяшчотна зняў увесь налёт чорнай сажы з дзіцячага цела. У сваім уяўленні я адціраў яго скуру да таго часу, пакуль сілуэт дзіцяці не згубіўся ўдалечыні.

*

Кожнай раніцай я прачынаюся, і адразу апынаюся аблытаным сеткай інфармацыі –  з адчуваннем, што я трапіў у хаатычнае перапляценне павуціння гіганцкага павука.

Бываюць дні, калі, затлумлены навінамі, я забываюся паснедаць. Мне здаецца, што гэтая зямля зачынена ў загоне, нібыта спалоханы конь. Пыл завалок усё наўкола, і не зразумела, дзе выхад з тупіка. Не сплю  я ці застаюся ў мроях, і дзе я знаходжуся? У мяне з’явілася недарэчная думка: а колькі ног магло б быць у зямлі? Не можа быць, што радзіма –  гэта проста пагоркі, скалы, сады, берагавыя лініі, каналы. Ці салёны рыбны соус, вугальны попел, саломінкі. Часам свет уяўляўся мне бязногім, што вабіць натоўп ідыётаў. Але ўсе іх намаганні былі безвыніковымі, яны толькі лямантавалі і забруджвалі зямлю.

*

Трое сядзелі ў чайнай, маўчалі і, не адрываючыся, глядзелі на засохлую дзірку ў далёкім куце. Вось адтуль выпаўзла аса і паляцела па сваіх справах. Адзін з тых, хто сядзеў тут калісьці, быў зняволеным, які шмат разоў беспаспяхова спрабаваў здзейсніць уцёкі з турмы.

Другому ўдалося змяніць свой лёс пасля выпадку падробкі на іспытах. Трэці змог вылечыць свае раны, калі спазнаў ісціну. Яны працягвалі пацягваць ваду са сваіх кубкаў, і кожны быў пагружаны ў свае ўласныя бязладныя думкі. Кожны з іх ўяўляў сабе, як другі спрабуе пралезці скрозь гэтае асінае гняздо і застацца цэлым.

*

Ад кавалкаў сырога мяса аддзялілі скуру і дачыста вымылі. Кухар пастараўся нарэзаць мяса квадрацікамі, але ў выніку большасць кавалкаў атрымаліся бясформеннымі. Яны марынаваліся са спецыямі, перамяшаныя з дабаўленнем туды ж у роўных долях сушанага часнаку, цукру, чырвонага і чорнага перцу; запраўленыя рыбным соусам і горкім карамельным сіропам. Слізкай грудай шыпелі яны на агні. Скурчваліся ад жару. Курчыліся. Шкварчэлі. Усе яны марылі аб новым нараджэнні ў іншым увасабленні, але цяпер павінны былі выцякаць тлушчам, раструшчаныя і перамолатыя. І гэта –

у чаканні таго, каб адправіцца ў смуродныя прагныя пашчы.

*

Душы набываюць імёны аб’ектаў, у якія ўсяляюцца. Вакол нас –  душы мыла, памыйных вёдраў, жаночых пракладак, канцтавараў, вентылятараў, ручнікоў, падносаў, закусак, посуду. Вось душа радзільні. Душа раённай адміністрацыі. Душа школы. Душа музея. Душа суда. Душа заапарка. Душа офіса. Душа офіса продажаў. Душа матэля. Душа Асацыяцыі пчаляроў. Душа конезавода. Душа казармы. Я ішоў кудысьці, і мне сустрэліся узброеныя людзі, якія спынілі мяне і спыталі дакументы. Я абмацаў свае кішэні, перарыўшы кучу нейкіх пратэрмінаваных ліцэнзій. Дзверы зачыніліся, і я апынуўся ў пастцы. Анямеў. Адчуў, што я на на грані. Упаў, і не было каму падхапіць мяне. Я быў у такім адчаі, што прачнуўся. Звонку ішоў дождж, прахалоднае дыханне туману струменілася ў адкрытае акно. Я зноўку лёг у чаканні новага сну.

В’етнамская версія «Час утылю»

Bản tiếng Việt «Thời tái chế»

З в’етнамскай. Пераклад Марыі Кобец

 

Сербія – Беларусь. Стасункі доўжацца і мацнеюць

Сербія – Беларусь. Стасункі доўжацца і мацнеюць

Міжнародны літаратурны фестываль «INĐIJA PRO POET 2019» у чацвёрты раз прайшоў у Сербіі. Літаратурны форум сабраў пісьменнікаў з трыццаці краін свету. У другі раз  пісьменніцкую суполку Беларусі на аўтарытэтным фэсце прадставіла паэтэса, перакладчыца Марыя Кобец. Аб пісьменніцкім фэсце і яго цікавостках –  наша сённяшняя размова.

1. Спадарыня Марыя, распавядзіце крыху пра літаратурны форум, удзельніцай якога Вы сталі.

– Міжнародны літаратурны фестываль «INĐIJA PRO POET 2019» у чацвёрты раз праходзіць у Сербіі і ўжо даволі ўпэўнена заявіў пра сябе як вялікі, сур’ёзны, значны літаратурны форум, што пачэсна заняў сваё месца на сусветнай карце літаратурных падзей. Яго арганізатарамі традыцыйна выступілі Асацыяцыя «Мой Срем» (Udruženje «Moj Srem»), Культурны цэнтр «Інджыа» («Indjija») і Нацыянальная бібліятэка Др. Джорджа Натошэвіча” («Dr đorđe Natošević», Indjija),  на чале ўсёй арганізатарскай суполкі выступіў муніцыпалітэт горада  Інджыа.

Дырэктар фестывалю «INĐIJA PRO POET 2019» – мой даўні сябар выдатны сербскі сучасны пісьменнік, прэзідэнт Фонду эмігрантаў Сербіі Міядраг Якшыч за кароткі тэрмін паспеў аб’яднаць на гасціннай сербскай зямлі паэтаў, празаікаў і перакладчыкаў з трыццаці краін свету. Пісьменнікі з Сербіі, Індыі, Расіі, Беларусі, Вялікабрытаніі, Даніі, Ізраіля, Грэцыі, Турцыі, Балгарыі, Ірана, Беларусі, Канады, Азербайджана, Румыніі, Ісландыі, Калумбіі, Бразіліі, Іспаніі, Паўночнай Македоніі, Славеніі, Партугаліі, Злучаных Штатаў Амерыкі, Аўстрыі, Кіпра, Францыі, Іраку, Украіны, Егіпту, Чарнагорыі, Венгрыі  сабраліся на надзвычай гасціннай сербскай зямлі. Прыемнай цікавосткай форуму сталі білборды з інфармацыяй аб фестывалі, а таксама  з партрэтамі ўдзельнікаў форуму і цытатамі  іх вершаў. Гэтыя білборды былі ўсталяваны ля аўтамабільных дарог, на вуліцах горада Інджыа, на пешаходнай вуліцы, таму жыхары рэгіёну маглі пазнаёміцца з сучаснымі літаратарамі, удзельнікамі фестывалю,  яшчэ да пачатку форуму.

2. Цікава, а як была арганізавана праграма фестывалю?

– Праграма фестывалю была арганізавана ў чатырох месцах горада Інджыа (Культурны цэнтр, бібліятэка доктара Джорджа Натошэвіча, Дом Вайновіча, плошча Мілункі Савіч), а таксама ў горадзе Новы-Сад і ў сталіцы краіны – Бялградзе. Акрамя традыцыйных фестывальных праграм («Літаратурныя мерыдыяны», «Літаратурныя ранішнікі», «Прэзентацыі новых кніг» і «Вялікі літаратурны сход»), удзельнікі форуму таксама правялі літаратурныя ўрокі ва ўсіх сярэднеадукацыйных школах муніцыпалітэта Інджыа. Апроч удзелу ў літаратурных імпрэзах, мы вельмі шмат вандравалі: нацыянальны парк «Фрушка Гора», «Срэмскі Карловцы», манастыр «Крушэдол», «Калемендан парк» і іншы… Пазнаёміліся з галоўнымі адметнасцямі Бялграда (Храм Святога Савы, Нацыянальная бібліятэка Сербіі, Чубурскі парк, пешаходная вуліца Князя Міхайла, музей футбольнага клуба «Црвена Звезда»),  пабывалі нават  на дэгустацыі шыкоўнай віннай прадукцыі «Мачков подрум». І я ў чарговы раз упэўнілася – Сербія «много лепа»! (серб.: надзвычай прыгожая).

3. Наколькі я ведаю, Вы ўжо ў другі раз на літаратурным форуме ў Інджыа, раскажыце, калі ласка, ці меў 4-ы міжнародны форум нейкія адметнасці?

– Так, на форуме я ўжо другі раз,  вельмі спадзяюся, што і не апошні, бо дзякуючы Міядрагу Якшычу і Аляксандры Радаковіч арганізацыя фестывалю настолькі дасканалая і прыём такі цёплы, што кожны раз, ад’язджаючы адсюль, даю сабе зарок зноў вярнуцца сюды. Але… на ўсё воля Боская… Спадзяюся, так і будзе…

Сёлетні фестываль падарыў для мяне вялікую колькасць сяброў-літаратараў. З асаблівай цеплынёй я буду ўспамінаць надзвычай пяшчотную Рэшму РАМЕШ з Індыі, Ганну ЧАХАРОЎСКУ з Польшчы, Ёвіца ІЛІЧА з Паўночнай Македоніі, Хрыстоса КУКІСА з Грэцыі, Руі КОІАСА з Партугаліі, Андрулу ШАЦІ з Кіпра, Нэду ГАЎРЫЧ з Босніі, Радаміра УЛЯРАВІЧА і Міліцу БАКРАЧ з Чарнагорыі, Элку СТАЯНАВУ з Балгарыі, Грга ОЛАХА з Венгрыі, Ёвану ОСТАІЧ з Сербіі. Творчае сяброўства паміж намі, думаю, будзе найбольш плённым.

Рэшма Рамеш (Індыя) і Марыя Кобец

А ўвогуле, што датычыць  узнагарод, то пераможцам Гран-пры фестывалю «GRAN PRI  «PRO POET» ў гэтым годзе стаў вядомы сербскі паэт Перо Зубац. Узнагарода лаўрэату была ўручана падчас цырымоніі адкрыцця фестывалю ў суботу, 1 чэрвеня, у Доме Вайновіча. Лаўрэатамі гэтай прэміі мінулых гадоў ужо былі Мація Бечкавіч і Мілаван Вітэзавіч. Асаблівай  адметнасцю фестывалю гэтага году стала падпісанне дамовы аб супрацоўніцтве паміж Мінскім абласным аддзяленні ГА «Саюз пісьменнікаў Беларусі» і Фондам эмігрантаў Сербіі ў рэгіёне. Аб гэтым было урачыста аб’яўлена падчас урачыстай міжнароднай імпрэзы ў Культурным Цэнтры г. Інджыа. Падчас свайго выступу  я з высокім гонарам і прывітальным словам ад літаратурнай суполкі Беларусі ўручыла сімвал пісьменніцкай арганізацыі – статуэтку  грамадскага аб’яднання, а таксама ліст падзякі дырэктару фестывалю Міядрагу Якшычу за актыўную працу на ніве развіцця міжнародных літаратурных стасункаў.

4. З якімі думкамі вяртаецеся дамоў, Марыя, з якімі планамі і спадзевамі?

– Па-першае, вяртаюся з вялікім сумам ад таго, што міжнародны літаратурны фэст урэшце скончыўся; па-другое, – з вялікім гонарам, што на такім узроўневым аўтарытэтным форуме менавіта мне давялося прадстаўляць нашу літаратурную суполку; па-трэцяе, – з пэўным спадзевам, што вынікі гэтага міжнароднага творчага сяброўства дадуць вялікі плён; а яшчэ з найбольшым – што ў хуткай будучыні лепшыя прадстаўнікі літаратурнай інтэлігенцыі розных краін таксама змогуць убачыць Беларусь як краіну з вялікім патэнцыялам у галіне развіцця мультыкультуралізму праз культываванне літаратуры і паэзіі.

 

Бялград-Мінск                                       

Гутарыла Даяна Лазаравіч

Союз писателей Беларуси поздравляет народного поэта Кавказа Салиха Гуртуева с юбилеем

Февраль 14, 2019

В столице Кабардино-Балкарии г. Нальчике отметили 80-летний юбилей народного поэта Кавказа Салиха Гуртуева. Он известен, как поэт и переводчик, основатель, а ныне Почетный председатель Клуба писателей Кавказа.

Салих имеет давние творческие связи с белорусскими литераторами. Неоднократно его стихи в переводе на белорусский язык публиковались в белорусских литературных изданиях.  Он активно поддерживает ту школу литераторов, которой гордился весь Советский Союз. С ней были связаны имена кавказцев Расула Гамзатова, Кайсыма Кулиева, белорусов Василя Быкова, Аркадия Кулешова.

Салих Гуртуев перевел произведения классиков белорусской литературы и современных авторов на балкарский язык и издал сборник «Мои белорусские гости». Это стало знаковым подарком кавказского литератора  XXYI Минской международной книжной выставке-ярмарке.

Книга была представлена 6 февраля 2019 года во время встречи зарубежных и белорусских писателей в Союзе писателей Беларуси.

За большой вклад в развитие белорусско-российского литературного сотрудничества Салиха Гуртуева приняли в Союз писателей Беларуси. Салиху Гуртуеву направили из Минска благодарность от СПБ  за его поддержку добрых литературных традиций, которыми всегда крепилась дружба между народами.

Передать Салиху Гуртуеву поздравление от писателей Беларуси вместе с билетом члена СПБ  был уполномочен чеченский поэт Адам Ахматукаев, который принимал участие в XXYI Минской международной книжной выставке-ярмарке и в симпозиуме «Писатель и время».

Елена Стельмах передает поздравления для Салиха Гуртуева Адаму Ахматукаеву
Первый заместитель председателя Союза писателей Беларуси Елена Стельмах передает поздравления для Салиха Гуртуева Адаму Ахматукаеву. (7 Февраля, 2019 г.)

  • Заслуженный работник культуры КБР и народный поэт КЧР Салих Гуртуев является автором более 20 книг поэзии, литературных эссе, переводов на балкарский язык лучших произведений классиков русской и мировой литературы, а также поэтов народов Северного Кавказа, Грузии и Азербайджана.
  • За перевод на родной язык великой поэмы Шота Руставели «Витязь в тигровой шкуре» он удостоен звания «Почетный гражданин города Тбилиси».
  • Особое место в его переводческой деятельности занял перевод на балкарский язык «Евгения Онегина» А.Пушкина, дважды выходивший отдельными изданиями в Нальчике.
  • С.Гуртуев является также автором Антологии кабардинской поэзии в переводах на балкарский язык.
  • Пьеса С.Гуртуева «Раненый камень», посвященная жизни К.Кулиева, идет в Нальчике на сцене Русского драматического театра им. М.Горького

источник — сайт Елены Стельмах —

Союз писателей Беларуси поздравляет народного поэта Кавказа Салиха Гуртуева с юбилеем

 

Паліграфічны камбінат імя Якуба Коласа выдаў унікальную кнігу

Паліграфічны камбінат імя Якуба Коласа выдаў унікальную кнігу: пад адной вокладкай сабраны пераклады легендарнага верша лаўрэата Нобелеўскай прэміі ў галіне літаратуры за 1913 год Рабіндраната Тагора «Мая залатая Бенгалія» на мовы народаў свету. 62 тэксты на 50 мовах — на бенгальскай і пераклады на 49 моў. На некаторыя мовы — па два і болей перакладаў.

Кніга выйшла ў пярэдадзень ХХVІ Мінскай міжнароднай кніжнай выстаўкі-кірмашу, на якую прыедуць і госці — пісьменнікі і кнігавыдаўцы з 35 краін свету.

Верш быў напісаны на самым пачатку ХХ стагоддзя. А ў 1970-я гады, калі з’явілася на карце свету краіна Бангладэш, твор бенгальскага, індыйскага пісьменніка стаў гімнам незалежнай і суверэннай дзяржавы.

Сярод перакладчыкаў — вядомыя ў сваіх нацыянальных літаратурах: заслужаны работнік культуры Кабардзіна-Балкарыі Саліх Гуртуеў, народны пісьменнік Удмурціі Вячаслаў Ар-Сяргі, народны паэт Чувашскай Рэспублікі Валеры Тургай, башкірка Зульфія Хананава, народны паэт Татарстана, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Расійскай Федэрацыі Рэнат Харыс, шорская паэтэса Любоў Арбачакова, марыйскі пісьменнік Генадзь Аяр-Сабанцаў… Ёсць у кнізе пераклады на такія мовы, як карэйская, кітайская, хіндзі, урду, на мовы народаў Еўропы — італьянскую, грэчаскую, польскую, сербскую, македонскую і іншыя. Ёсць пераклад нават на мову лух’я, на якой гавораць у афрыканскіх краінах Кеніі і Угандзе (па розных падліках гавораць на гэтай мове ад 5 да 10 мільёнаў чалавек). Перакладчык на лух’я — паэт Хілары Майнгa.

На беларускую мову «Маю залатую Бенгалію» пераклалі Сяргей Панізнік, Надзея Салодкая, Навум Гальпяровіч, Марыя Кобец і Мікола Мятліцкі.

Упершыню творы Рабіндраната Тагора загучалі па-беларуску яшчэ ў 1920-я гады. Адзін з першых перакладчыкаў — народны паэт Беларусі Якуб Колас.

Кніга аднаго верша Рабіндраната Тагора выйшла якраз у пярэдадзень ХХVІ Мінскай міжнароднай кніжнай выстаўкі-кірмашу, на якую прыедуць і госці — пісьменнікі і кнігавыдаўцы з 34 краін свету.

Міністэрства інфармацыі РБ

В Лондоне объявили имя лауреата юбилейной Букеровской премии

В Лондоне объявили имя лауреата юбилейной Букеровской премии

В британской столице объявили имя обладателя 50-й Букеровской премии (Man Booker Prize) — одной из самых престижных наград в области англоязычной литературы. На премию и денежный приз в размере 50 тысяч фунтов стерлингов (почти $66 тыс.) претендовали авторы из Великобритании, США и Канады. Кстати, женщин в шорт-листе этого года оказалось вдвое больше, чем мужчин, — четыре против двух. Лауреатом была названа 56-летняя ирландская писательница Анна Бернс с романом Milkman («Молочник»). Это ее третий роман и первая крупная награда.

Дружат литературы – дружат народы

Дружат литературы – дружат народы

В современной литературной истории Беларуси много всего разного и интересного. Период затишья в развитии международных связей белорусской литературы, пожалуй, давно прошел. Убеждают в этом и писательские встречи на белорусской земле.

Судьба «Русского Букера»

Судьба "Русского Букера"

Если премия не найдет спонсора к концу 2018 года, то речь пойдет о ее закрытии.

В то время как все внимание литературного сообщества было приковано к Нобелевской премии по литературе, вручение которой перенесли на год из-за скандала в Шведской академии, в отечественном премиальном процессе произошли изменения, которые едва не остались незамеченными.