Запісы катэгорыі: Навіны

З любоўю да родных мясцін. Літаратурнае жыццё Валожына

 Раённы этап Рэспубліканскага конкурсу юных чытальнікаў “Жывая класіка” у Валожыне падвёў вынікі

16 мая ў Валожынскім цэнтры дзіцячай творчасці прайшоў раённы этап Рэспубліканскага  конкурсу юных чытальнікаў “Жывая класіка”. Чатыры ўзроставыя падгрупы канкурсантаў былі аб’яднаны ў  дзве групы. Журы кожнай з іх узначалілі члены Мінскага абласнога аддзялення ГА “Саюз пісьменнікаў Беларусі” Марыя Шакун і Валянціна Гіруць-Русакевіч, якія і ўручылі пераможцам дыпломы аддзела адукацыі, спорту і турызму Валожынскага райвыканкама.

«Ноч музеяў» у Валожыне

17 мая ўдзельнікі народнага літаратурна-мастацкага аб’яднання “Рунь” Валожынскага раённага Цэнтра культуры пранялі ўдзел ў “Ночы музеяў”. Мерапрыемства,  якое прайшло на базе раённага краязнаўчыга музея, было прымеркавана да 90-годдзя надання Валожыну статуса горада і да Года малой радзімы. Шчыра і ўзнёсла гучалі ў двары музея прысвечаныя роднаму гораду вершы Валянціны Гіруць-Русакевіч, Марыі Шакун, Галіны Гражынскай, Галіны Радына-Марцінкевіч, Аляксея Пінчука, Сяргея Маляўскага як у аўтарскім выкананні, так і ў выкананні супрацоўнікаў бібліятэкі. Яны перамяжоўваліся поўнымі любові да родных мясцін песнямі ў выкананні народнага гурта народнай песні “Сваякі”  РЦК і квартэта выкладчыкаў  Валожынскай дзіцячай школы мастацтваў.

             

Прэс-служба Мінскага абласнога аддзялення

ГА “Саюз пісьменнікаў Беларусі”                  

Другая маладосць легендарнага «Светача»

Саюз пісьменнікаў Беларусі выказвае шчырую падзяку Міністэрству інфармацыі Рэспублікі Беларусь, ААТ “Белкніга” і ўсім, хто прымаў удзел у стварэнні новай канцэпцыі легендарнай кнігарні ў Мінску “Светач”.

Як вядома, кніжная крама, якая прыцягвае да сябе пакаленні пакупнікоў, што ў прыватнасці можна атаясаміць – чытачоў –  была адкрыта  ў Мінску 5 лістапада 1977 года. І на той час гэта было не зусім звычайнае месца. Двухпавярховы будынак, напоўнены самымі рознымі выданнямі тагачаснага перыяду, адразу звярнуў на сябе ўвагу кнігалюбаў, прывабіў да сябе гасцей сталіцы, у тым ліку і замежных. Кніга – гэта тое, што ў самых розных выпадках будзе абсалютна дарэчы. І самому яе пачытаць – вялікае задавальненне. І падарунак – заўсёдна прыстойны. Так пісалася ўжо больш, чым саракагадовая гісторыя “Светача”.

Літаральна пасля юбілейнай даты было прынята рашэнне надаць шаноўнай кнігарні новае дыханне. Так, у краме пачалася рэканструкцыя, кіраўнікі ААТ “Белкніга” завяршыць якую абяцалі да ІІ Еўрапейскіх гульняў.

17 мая – намеснік кіраўніка Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь Максім Рыжанкоў, міністр інфармацыі Рэспублікі Беларусь Алесь Карлюкевіч, старшыня Саюза пісьменнікаў Беларусі Мікалай Чаргінец, прадстаўнікі выдавецтваў, спонсары, пакупнікі сталі сведкамі ўрачыстасці з нагоды надзвычай прыемнай падзеі – кнігарня паўстала ў прынцыпова новым выглядзе. Пачынаючы ад кніжных палічак, раздзелаў літаратуры, прадстаўлення аўтараў – усё прадумана да дробязей.  Да таго ж вабіць пляцоўка, прызначаная для сустрэч з пісьменнікамі, побач з ёю – кавярня.

Дом кнігі напоўнены святлом, які можа несці толькі кніга, у ім лунае атмасфера ўзнёсласці, высокай духоўнасці. Гэта адчуе кожны, хто, здаецца, не зможа мінуць “Светач” на праспекце Пераможцаў.

Мікалай Іванавіч Чаргінец, выступаючы на адкрыцці магазіна, і пасля ўрачыстасці, вельмі ўзрушаны бачаным, гаварыў пра тое, што кнігарня такога кшталту была даўняй марай пісьменніцкай арганізацыі. Зараз створана ўнікальная магчымасць для больш блізкага кантакту пісьменніка з чытачом. Значыць, новы ўзровень набывае і кніжны гандль. Кніга не губляе свайго значэння, пацвярджае сваю значнасць.

Алена Стэльмах

У пераможнай шэрэнзе – пісьменнікі Міншчыны!

Урачыстае шэсце ў гонар Вялікай Перамогі, ускладанне кветак да помніка маці-патрыёткі Купрыянавай,  парад ваеннай тэхнікі і сучасных «БелАЗаў»… Абласное свята да Дня Перамогі сабрала ў Жодзіна прадстаўнікоў усіх рэгіёнаў Мінскай вобласці. Не засталіся ў баку ад аднаго з галоўных святаў краіны і пісьменнікі Міншчыны.

З нагоды Дня Перамогі ў горад машынабудаўнікоў з’ехаліся шматлікія дэлегацыі не толькі з усёй Беларусі, але і госці з гарадоў-пабрацімаў ​​Жодзіна. Па традыцыі свята адкрыў мітынг-рэквіем – ускладанне кветак да манумента ў гонар маці-патрыёткі Анастасіі Купрыянавай –  беларускай партызанкі, чые пяцёра сыноў загінулі на вайне. Асабліва відовішчным  і яскравым элементам святкавання стаў парад з удзелам вайскоўцаў і кадэтаў, дэлегацый працоўных калектываў і грамадскіх арганізацый, моладзі.

Упершыню  на такім узроўні і ў такім прадстаўнічым выглядзе побач з працоўнымі калектывамі і грамадскімі арганізацыямі пісьменнікі Міншчыны прынялі  ўдзел ва ўрачыстым шэсці падчас абласнога святкавання Дня Перамогі. З гонарам і высокай патрыятычнай свядомасцю крочылі пісьменнікі вобласці ў шэрагах актывістаў  грамадства, трымаючы ў руках шыльду і сцяг пісьменніцкай арганізацыі, сімвалічныя бутафорскія пер’і, а таксама некаторыя з фотаработ вядомага фотамастака, члена Мінскага абласнога адззялення Саюза пісьменнікаў Беларусі Уладзіслава Станіслававіча Цыдзіка.   Вянчала агульную калону з ліку прадстаўнікоў двух галоўных творчых суполак Міншчыны – Саюза пісьменнікаў і Саюза журналістаў – кніга, як сімвал мудрасці і глыбокіх ведаў.

Мінскае абласное аддзяленне ГА “Саюз пісьменнікаў Беларусі” выказвае шчырыя словы ўдзячнасці за працу, што праводзіць галоўнае ўпраўленне  ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі, па падтрымцы дзейнасці абласной пісьменніцкай суполкі Міншчыны, па ўмацаванні аўтарытэта пісьменніка ў грамадстве.

 

Прэс-служба МАА ГА СПБ

Усё лепшае — дзецям!

Апошні дзень Міжнароднай выставы СМІ, які праходзіў ў Мінскім выставачным комплексе БЕЛЭКСПА з 2-га па 4-га мая г.г., быў прысвечаны маленькім жыхарам і гасцям краіны.

Па прапанове Мінскага аблвыканкама Мінскае абласное аддзяленне на пляцоўцы «СМІ Мінскай вобласці» правяло прэзентацыю свайго  калектыўнага дзіцячага зборніка  «Ад калыханкі да забаўлянкі», які выйшаў у мінулым годзе. У мерапрыемстве прымалі ўдзел як дзіцячыя пісьменнікі Міншчыны (старшыня аддзялення Святлана Быкава, паэты Лёля Багдановіч, Уладзімір Цанунін, Людміла Круглік, Рэгіна Рэўтовіч, Галіна Нупрэйчык), так і юныя сябры дзіцячага літаратурнага клуба «Ізяслаўцы», які працуе пры Заслаўскай гімназіі (Лізавета Скальская, Собаль Марыя, Амеліна Яраслава, Собаль Мірон).  Пад кіраўніцтвам настаўніцы беларускай мовы і літаратуры названай установы Даманавай Валянціны Аляксандраўны дзеці добра падрыхтаваліся да выступлення, выдатна чыталі вершы дзіцячых пісьменнікаў Міншчыны. У канцы імпрэзы юныя ўдзельнікі атрымалі на памяць падарункі ад Шык Кірыла Іванавіча – кіраўніка Мінскага абласнога аддзялення БРСМ.

Прэс-Цэнтр МАА ГА «СПБ»

ПРОГРАММА XХIII Международной специализированной выставки ”СМІ ў Беларусі“

Со 2 по 4 мая 2019 г. в Минске будет проходить XХIII Международная специализированная выставка ”СМІ ў Беларусі“. Основная тема мероприятия — 75 лет освобождения Беларуси от немецко-фашистских захватчиков.

ПРОГРАММА XХIII Международной специализированной выставки ”СМІ ў Беларусі“

Істочник: Министерство информации Республики Беларусь

“Папяровы бусел” вызначыў пераможцаў

Падведзены вынікі Першага рэспубліканскага гумарыстычнага конкурсу “Папяровы бусел”, арганізатарам якога выступіла Брэсцкае абласное аддзяленне Саюза пісьменнікаў Беларусі. На працягу амаль паўгода ў горад над Бугам з розных куткоў Беларусі дасылалі свае жартоўныя вершы, карацелькі, эпіграмы, байкі, фельетоны, гамарэскі, апавяданні паэты і празаікі, якія сябруюць з гумарам. Актыўны ўдзел у конкурсе прынялі і творцы Мінскага абласнога аддзялення Саюза пісьменнікаў Беларусі.

Вызначаны пераможцы ў намінацыях “Паэзія” і “Проза”. Прыемна, што імі сталі пісьменнікі з Міншчыны – Генадзь Аўласенка  з Чэрвеня і Уладзімір Цанунін з Вілейкі, якія ўзнагароджаны памятнымі статуэткамі і граматамі. Пазней іх творы будуць апублікаваны ў альманаху “Берасцейская скарбніца”. Фіналістамі прэстыжнага творчага саперніцтва сталі Віктар Сабалеўскі з Узды, Аляксандр Быкаў з Мядзела і Рэгіна Рэўтовіч з Дзяржынска, якія ў якасці ганаровых гасцей запрошаны на беларуска-украінскую гумарыну “Смех заваёўвае Сусвет”, што пройдзе 2 мая ў цэнтральнай гарадской бібліятэцы імя А. Пушкіна ў Брэсце.

Прэс-служба МАА ГА СПБ

Продолжается прием заявок на конкурс молодых литераторов «Першацвет»

Продолжается прием заявок на конкурс молодых литераторов «Першацвет». Организаторы конкурса – Министерство информации, издательский дом «Звязда», издательство «Мастацкая літаратура».

В конкурсе могут принимать участие граждане Беларуси, иностранные граждане и лица без гражданства, постоянно проживающие на территории Республики Беларусь, в возрасте от 18 до 30 лет включительно на момент подачи заявки.

На конкурс принимаются поэтические и прозаичные произведения, не публиковавшиеся ранее и не участвовавшие в других конкурсах.

Прием заявок проводится по 30 октября включительно.

Источник: Министерство информации РБ.

Инструкция о порядке проведения конкурса.

Увага! Конкурс! Слаўная кампанія: рэANIMAцыя, ІІ тур

Увага! Конкурс!  Слаўная кампанія: рэANIMAцыя, ІІ тур

Рэдакцыя часопіса «Маладосць» сумесна з кафедрай тэарэтычнага і славянскага літаратуразнаўства філалагічнага факультэта БДУ пры інфармацыйнай падтрымцы Нацыянальнага інстытута адукацыі аб’яўляе ІІ тур конкурса біяграфічных твораў «Слаўная кампанія: рэANIMAцыя», прысвечаных беларускім пісьменнікам ХІХ стагоддзя.

З умовамі ва ўсіх падрабязнасцях знаёміць Палажэнне аб Конкурсе, размешчанае на сайтах арганізатараў. Патрабаванні застаюцца без змен: жанр — дакументальна-мастацкі, аб’ём — ад 40 да 80 тысяч знакаў (з прабеламі), форма — свабодная (эсэ, жыціе, літаратурная біяграфія, белетрызаваны біяграфічны нарыс, эпісталярная публіцыстыка, літаратурны партрэт, псеўдааўтабіяграфія, стылізаваныя мемуары, гістарычная аповесць і інш.), з арыентацыяй на займальнасць і чытацкія густы патэнцыяльнай адраснай аўдыторыі (вучні старшых класаў, студэнты і ўсе, хто цікавіцца гісторыяй роднай літаратуры).

Узрост удзельнікаў конкурсу па-ранейшаму неабмежаваны. Нагадаем, што ў І туры заяўкі прымаліся і ад школьнікаў, і ад пенсіянераў, як ад студэнтаў, так і ад выкладчыкаў, ад літаратараў-прафесіяналаў і ад пачаткоўцаў-аматараў, захопленых жыццём той ці іншай асобы са спісу. А вось спіс пісьменнікаў на ІІ туркрыху іншы, і гэта натуральна: з яго выпалі пяць асобаў — Ян Баршчэўскі, Пранціш Вуль, Янка Лучына, Ян Чачот і Вікенцій Равінскі, чые біяграфіі, напісаныя канкурсантамі, выйдуць кнігай. А некалькі асоб у спіс дадаліся, і цяпер ён мае 12 пазіцый, выкладзеных у Дадатку 1 да Палажэння.

Застаецца яшчэ паведаміць, што, як і ў І туры, конкурс праводзіцца ў тры этапы:

І — прыём заявак ад удзельнікаў  (22 красавіка — 31 ліпеня 2019 года, форма заяўкі — Дадатак 2);

ІІ — прыём тэкстаў (1 мая — 31 кастрычніка 2019 года);

ІІІ — праца журы па вызначэнні пераможцаў (1 лістапада — 27 снежня 2019 года).

Важна! Асаблівыя спадзяванні члены журы ўскладаюць на ўдзельнікаў І тура, якія не прайшлі ў пераможную “дзясятку”, даслаўшы творы, ацэненыя членамі журы не так высока, а таксама на тых, хто падаваў заяўку на ўдзел, але па розных прычынах не дайшоў да фінала – не паспеў дапісаць твор або не паспеў яго выслаць. Шаноўным удзельнікам І тура арганізатары выказваюць падзяку за іх працу і запрашаюць працягнуць яе, што азначае для іх удасканаленне твораў. Звярніце ўвагу, што ў такім разе падача новай заяўкі абавязковая: арганізатары павінны ведаць, хто набіраецца ў каманду слаўных “рэаніматараў” мінуўшчыны сёлета. Краіне патрэбны вашы работы! Што да пераможцаў І тура, то і яны маюць поўнае права, зноў выбраўшы асобу са спісу, напісаць новую біяграфію, гэтым разам некага іншага, але не менш вартага ўвагі. Толькі адзін лаўрэат І тура не зможа гэта зрабіць: Маргарыта Латышкевіч, якая напісала біяграфію Яна Баршчэўскага «Цень крыжа на каляінах» і атрымала прэмію «За багатую вобразнасць у паказе жыцця героя на фоне часу», далучана да членаў журы ІІ тура.

Астатняе, зноў жа, без змен. Заяўкі і творы прымаюцца на адрас vdsd@tut.by. Пераможцамі конкурсу будуць лічыцца аўтары чатырох найлепшых тэкстаў, адабраных журы. Не выключана, што калегіяльна члены журы зноў прымуць рашэнне узнагародзіць большую колькасць удзельнікаў. Узнагароджванне адбудзецца падчас урачыстай цырымоніі. Пераможцы атрымаюць дыпломы, падарункі і грашовыя прэміі. Лепшыя творы будуць надрукаваны на старонках часопіса «Маладосць». І зноў плануецца выданне асобнай кнігі лепшых літаратурных біяграфій беларускіх пісьменнікаў ХІХ стагоддзя.

«Маладосць»

Падрабязная інфармацыя ў прымацаваным файле

Агляд літаратурных часопісаў

Агляд літаратурных часопісаў

Не толькі аддаць, але і прыняць…

Аб’ёмная падборка вершаў Міколы Мятліцкага «Гарачыя зоры шчакою адчуць» адкрывае сакавіцкі нумар «Полымя». Чытаючы яе, міжволі думаеш: ці ёсць у свеце хоць нешта, што б не хвалявала пісьменніка? Любоў да жыцця і Бацькаўшчыны, да ўсёй зямлі, замілаванне яе краявідамі, праблемы планетарнага маштабу — усё адлюстравана ў творчасці паэта. Ёсць і інтымная лірыка, і прасякнутыя настальгічнымі пачуццямі радкі. Адметнасць светаадчування творцы ў тым, што ён пасярод ідылічнай карціны сузірання прыгажосці знаходзіцца не толькі тут і цяпер у канкрэтным пункце на мапе Зямлі, а нібыта ва ўсіх пластах часу: і мінулым, і будучыні: «У Цэнтральным батанічным садзе / Бела-ружовы май / Раскашуе дзівоснымі пералівамі… (…) Ды косы прамень болю / Імгненна душу працінае — / З-за нейкага чуба высакадрэвіны / Глядзіць вогненны твар сонца, / Які падаўся мне зараз / Вельмі ж падобным / На ўлюбёны ў прыроду свету / Твар першага дырэктара батсаду / Прафесара Сцяпана Мельніка, / Бязвінна расстралянага / У 1938 годзе дзесь / Пад курапацкімі соснамі…»

Матывы паэзіі Віктара Ярца, Валянціна Семянякі, Івана Капыловіча традыцыйныя: унутраны свет у спалучэнні са знешнім і рамантычныя стасункі з ім, прадчуванне надыходу разняволенасці ў прыродзе, а значыць, і ва ўласнай душы, любоў да маці і роднага краю, тэма малой і вялікай дарогі і вандроўкі па іх: у грыбы альбо ў свет, у жыццё.

Прозу прадстаўляюць Уладзімір Гніламёдаў заключнай часткай рамана «Праўда жыве пасярэдзіне», Валерый Гапееў апавяданнем «Так хочацца курыць…» і Уладзімір Мазго — лірычнымі мініяцюрамі пад агульнай назвай «Знічкі вечнасці».

Творы ўсе вельмі разнапланавыя, таму кожны чытач знойдзе тое, што падабаецца менавіта яму: тыя, чыё дзяцінства і юнацтва прайшлі ў першыя пасляваенныя дзесяцігоддзі, хутчэй зацікавяцца раманам Уладзіміра Гніламёдава; мініяцюры Уладзіміра Мазго прывабяць літаратурна-музычны багемны асяродак (хтосьці можа сустрэць і сваё імя: адно шкада, што ўспамінаў пра Ларысу Геніюш, чыім суседам быў аўтар, — хаты ў Зэльве знаходзіліся побач — менш, чым на старонку)…

А апавяданне Валерыя Гапеева з задавальненнем прачытае і моладзь, і чытач сталага веку. У аснову твора пакладзены ўзаемаадносіны паміж людзьмі, паміж чалавекам і сістэмай. Трымае твор любоўная лінія. Аўтар па-майстэрску выбудоўвае сюжэт, робіць яго напружаным з першай старонкі, вядзе за сабою — прычым хочацца не ісці, а бегчы, пакуль не дачытаеш да канца. Сімпатыі чытача цалкам на баку галоўнага героя Віталя, журналіста, які не стаў прагінацца пад тых, ад каго залежаў яго лёс як супрацоўніка газеты, які апекаваўся маладой карэспандэнткай і знаёміў яе з сакрэтамі стварэння тэкстаў. У дыялогах паміж імі адкрываецца філасофская глыбіня разумення жыцця і сябе ў ім: «…Прыняць тое, што нехта ўмее лепш за цябе, — удвая цяжэй. Але, калі навучышся прымаць, дык тады і радасці ў тваім жыцці ўдвая больш», «…Каханне — гэта не толькі гатоўнасць аддаць усяго сябе, ахвяраваць. Каханне — гэта яшчэ і ўменне прыняць…». Аўтар «кідае» сваіх герояў на бязлюдны востраў пасярод балота, ствараючы тым самым экстрэмальныя ўмовы, што спрыяюць раскрыццю характараў. Нечаканае, але зразумелае завяршэнне: Віталь перамагае і цяжкія ўмовы, і холад, і голад, усіх выратоўвае, але аказваецца цалкам бяссільным, дый абыякавым перад праявамі бюракратычнага механізму… Ён не змагаецца супраць несправядліва ўскладзенага на яго штрафу, бо разумее бессэнсоўнасць супрацьстаяння сістэме. Магчыма, аўтар цалкам спісаў сюжэт з жыцця. Хочацца верыць яму ва ўсім, без кроплі сумненняў. Але яны ўзнікаюць, праўда, у дробязях. Напрыклад, пры апісанні, як Віталь зрабіў плыт памерам тры на пяць метраў, змацаваўшы бярвенні… коскай, сплеценай з падранага летняга адзення ды ніжняй бялізны. Хаця на востраве з вялікай доляй верагоднасці магла б знайсціся лаза ці іншае гнуткае галлё. А, магчыма, аўтар хацеў падкрэсліць высакароднасць свайго героя: побач — каханая жанчына, чые грудзі амаль цалкам відаць з-пад абрэзанай майкі, ды й астатняй вопраткі на ёй — самы мінімум, але Віталь душыць у сабе «звера»…

Яна Будовіч


Ціхмяны подых суму

Трэці нумар «Нёмана» не па-вясноваму маркотны. Як нагода пагараваць аб мінулым, паразважаць пра лёс, успомніць крыўды і промахі. Магчыма, час вясновых мрой і надзей яшчэ наперадзе?

Асноўныя матывы паэтычнай падборкі Міколы Мятліцкага «На вякоў няпростым раздарожжы» (пераклад з беларускай мовы Андрэя Цяўлоўскага) — жыццё і смерць. Увага паэта скіраваная на гісторыю і тое, як яна адгукнецца ў будучыні. Хвалюе яго і памятны полк, сімвал вечнай памяці аб смерці маладых, і Троя, якую Шліман адкрыў для чалавецтва, і піраміды Егіпта, жыццё якім надаюць толькі бесцырымонныя турысты. У вершах можна сустрэць Гамера, які крочыць да берагоў Эгейскага мора, Амара Хаяма, які піша павучальныя радкі, Францыска Скарыну, што стаіць на мытні… Аўтар імкнецца пераканаць: паэт — дзяжурны па планеце і такім застанецца назаўсёды.

«Што ж так сэрца маё растрывожыла?» — пад такой назвай пададзена падборка жаночай паэзіі. Паэтэсы быццам знаходзяцца ў пошуках шчасця, якое нельга вярнуць, бо яно ўжо прайшло. Але яны імкнуцца схапіць хоць яго кавалачак у ветры, у пялёстках ружы, у расінцы, што ляжыць ля ног… Іна Фралова назірае за яго зменлівасцю і прастатой, якой мы не заўсёды верым і не хочам прыкмячаць. Святлана Быкава бачыць шчасце ў сіле і прызванні паэта. Ганна Ціханава знаходзіць радасць у шчырых дзіцячых пачуццях. Наталля Гарбачова таксама ўяўляе шчасце як дзяцінства, якое звязана з усім родным, што было і што засталося ў жыцці. Для Наталлі Саветнай шчасце — гэта памяць, якая не дазволіць адарвацца ад сваіх каранёў, стаць іншым чалавекам. Вершы больш падобныя да асабістых разважанняў, чым да звароту ў бок гэтага.

Апавяданні Уладзіміра Сцяпана пад назвай «Дзве даты» (пераклад на рускую мову Алёны Маркавай) — для тых, хто шукае цікавыя і ў большай ступені журботныя сюжэты ў паўсядзённым жыцці. Творы лаканічныя па форме і рэалістычныя па змесце агортваюць сваёй непадробнасцю. Аўтар — сапраўдны майстар псіхалагічнага метаду. «Казка» распавядае пра трагічны выпадак, што звёў мужчыну і жанчыну. «Тры сямёркі» — апавяданне, якое агаляе ўсю бесперспектыўнасць і непапраўнасць жыцця жанчыны, якая п’е. Твор «Вялікая падушка» прысвечаны складанай тэме — старасці. Ды найбольш драматычным падаецца «Гомель — Мінск». Герой — дзівак, які на працягу пяці гадзін у цягніку чытае кнігу. То невядома чаго хвалюючыся, то ледзь не плачучы, то на доўгі час задумваючыся, а часам нават молячыся, гэты чытач забывае, дзе ён і з кім, знаходзячыся ў палоне кнігі і ў нашых думках. І напрыканцы даецца адгадка: у руках мужчыны — твор яго сына, але пад фотаздымкам на вокладцы дзве даты…

Яўгенія Шыцька


Адчуць смак кожнага слова

Што такое яма ў нашым уяўленні? Толькі негатыўны вобраз, які мае яшчэ і яскравае пераноснае значэнне. Здрада, паражэнне, падзенне, нарэшце, канец… Але як апісаць яму ў кантэксце не наўпрост адной асобы, а філасофскай праблемы? Валерыя Мандрык у аднайменным апавяданні літаральна ў паўтары старонкі ўкладае ўсю шматзначнасць гэтай з’явы, здольнай адлюстраваць чалавечую сутнасць. Вось яна ёсць, гэтая яма. Каму яна перашкаджае? Каго напружвае? Для каго праблема? І пра што сведчыць адна толькі яе наяўнасць? Класічны матыў у адметнай кароценькай аўтарскай спробе да ўвагі чытача «Маладосці».

Дзмітрый Шулюк — аўтар, які прагне надаць вартасці кожнаму слову ў тэксце. Але з-за гэтай прагі становіцца відавочна: з першага прачытання яго творы зразумець нельга. Таму іх і хочацца перачытаць, унікнуць у сэнс кожнага сказа і ў выніку — ці атрымаць асалоду, ці адчуць раздражненне. Апавяданне «Then» вылучаецца нетыповай структурай (з-за перамешвання рэальнага свету і свету ўяўнага), хоць і аднароднае па настроі, поўным нясцерпнага трагізму. На першым плане — пачуцці: адкінутасці, адрынутасці, неспакою. Праз вобраз «ненатуральнага» чалавека можна пазнаць рэальныя адносіны, шчырыя эмоцыі і, галоўнае, мяжу паміж нормай і адхіленнем. У творы «Прелесть жизни» аўтар нібыта «выкрывае» сябе ў наступных радках: «…ты толькі тады сапраўдны ты, калі ствараеш, калі гуляеш з літарамі ў словы, калі правакуеш з’яўленне тэксту на экране, чытаеш яго, каб, сціснуўшы зубы, заціснуць клавішу backspace, выдаліць усё і пачаць зноў, каб выдаліць яшчэ раз і пачаць, дазваляючы сабе прыпынкі толькі двух “п”: піва і прыбіральні». Твор у творы, апавяданне здольнае пераносіць думкі і пачуцці ў палярныя бакі. У адрозненне ад папярэдніх твораў, адметных кампазіцыйна і ідэйна, у апошнім апавяданні падборкі «Зыход 12:23» аўтар кінуўся ў звышвысокую філасофію, чым заблытаў: розныя сферы і эпохі, неверагоднасць і непрадказальнасць ідэй напаўняюць тэкст. Сэнс у ім, напэўна, ёсць, і не адзін. Але ў такой арганізацыі твора шукаць іх нецікава. Ды сам аўтар нібы адказвае: «…у кожнага ёсць свой бог. Добра — гэта тое, што задавальняе твайго бога».

У творы Сяргея Лабады «Жахлівіца» ёсць тое, што так паважае аўтар у творах Кафкі, Маркеса, і ў прыватнасці Лаўкрафта, — магічнасць у рэальнасці. Спакойны, але загадкавы пачатак, напружаная кульмінацыя абяцаюць надзвычаўную развязку. Апавяданне добра ўяўляецца ў якасці экраннага хорару дзякуючы сюжэту: у розныя эпохі вершнік, шляхціц і хлопец пакалення інтэрнэту завітваюць у хаціну ў лесе з рознымі мэтамі. Хтосьці хоча падсілкавацца, хтосьці дазнацца правільнай дарогі, а хлопчык увогуле шукае чагосьці жудаснага, каб выкласці ў інтэрнэт, — і знаходзіць. Іх аб’ядноўвае ўспамін вобраза страху, якім яны дзеляцца з гаспадаром хаціны. Ды яшчэ жудасны фінал, які беспаваротна чакае.

«Старонку аднаго верша» займае твор Марыі Маляўкі «Браславы». Гэта пра восень і ўспаміны, пра горыч і сум, пра былое шчасце, якое не вернецца. І толькі вобраз плёскату прыбою на досвітку, пад які стыне пена часу, зможа вярнуць адчуванне асалоды жыцця. Алеся Лапіцкая лічыць, што ў вершах галоўнае — думка. Нізка «Храналогія» гэта пацвярджае, засяроджваючы ўвагу як на будзённым, так і на вечным. Аднастайная рэчаіснасць (беларуская ў тым ліку) прымушае аўтара звярнуцца да тэмы будучыні, якая вельмі хвалюе. І задумацца над асабістым, унутраным светам, з якога ўсё пачынаецца.

Калі хочаш забіць іншага,

Галоўнае — добра схавацца.

За дом, за дрэва або за словы.

Але, няглядзячы на сур’ёзнасць і дакладную акрэсленасць тэм і ідэй, ледзь не кожны верш жыццесцвярджальны. Няма той крыклівасці, трагічнасці і незваротнасці, уласцівай многім паэтам. Адчуванні спакою, цішы і мудрасці ў поўнай ступені перадаюцца чытачу.

Падобная па настроі і нізка вершаў Міколы Мятліцкага «Сонца прамень». Нягледзячы на надзённасць тэм, важных і патрэбных, аўтар падае вершы ў лёгкай і няхітрай манеры. І якую б тэму паэт ні выбраў, усё будзе аздабляцца блізкасцю прыроды. І спевы салаўя, і рабіна ў зімнім парку, і майскі цвет, і грыбная сцежка… Усё, што побач з чалавекам.

«Маладосць» працягвае знаёміць з творамі конкурсу «Слаўная кампанія: рэаANIMAцыя». У творы Уладзіміра Мажылоўскага «Цярновы вянок з белых руж і васількоў» — цэлы экскурс у жыццё на Віцебшчыне ХІХ стагоддзя. Уласнае бачанне біяграфіі паэта Пранціша Вуля аўтар раскрывае праз класічную пабудову сюжэта, лагічнасць аповеду і яснасць ідэі, якая прасякнута пафасам нацыянальнай ідэнтычнасці і роднай мовы

Яўгенія Шыцька

Крыніца: Літаратура і мастацтва

Сустрэча ў Асіповічах

Творчая сустрэча з беларускай пісьменніцай, ураджэнкай Асіповіччыны Лёляй Уладзіміраўнай Багдановіч  прайшла напярэдадні ў літаратурнай гасцёўні сярэдняй школы №1 г.Асіповічы. На чарговую сустрэчу з землякамі руплівая творца на ніве літаратуры на гэты раз завітала да вучняў пятых і шостых класаў дзяржаўнай установы адукацыі. Вершы, казкі, песні і нават відэаролік, падрыхтаваны па творчасці вядомай зямлячкі, з цікавасцю ўспрымалі не толькі вучні школы , але і педагогі. З пачуццём асабліва трапяткой  любові  распавяла прысутным пісьменніца  пра сваю малую радзіму – вёску Градзянка, Асіповічскага раёна, шчыра падзялілася ўспамінамі пра дзіцячыя гады, пазнаёміла з асноўнымі вехамі сваёй творчай дзейнасці. Асаблівую цікавасць у дзяцей і падлеткаў выклікалі аўдыёзапісы казак пісьменніцы ў мастацкім выкананні Тамары Рыгораўны Вятскай. Не засталіся без належнай увагі і  аўтарскія песні Л.Багдановіч. Па-сямейнаму цёпла і ўтульна неўпрыкмет прайшоў час. Настаўнікі і вучні падзякавалі Лёлю Багдановіч за цікавую сустрэчу і выказалі спадзяванне на чарговую.

Прэс-служба Мінскага АА ГА СПБ