Літаратурны мост «Беларусь – Башкартастан»: вершы башкірскай паэтэсы Ларысы Абдулінай у перакладзе на беларускую мову.

 

Ларыса Хашымаўна Абдуліна – башкірская паэтка, перакладчыца, журналіст. Нарадзілая 28 ліпеня 1975 года ў вёсцы Мякаш Даўляканаўскага раёна Башкірскай АССР.  Пасля заканчэння Башкірскага дзяржаўнага ўніверсітэта працавала ў моладзевай газеце «Йэшлек». Зараз працуе загадчыкам аддзела літаратуры і культуры газеты  «Башкортостан».

Аўтар 7 кніг – на башкірскай і рускай мовах.  Член Саюза пісьменнікаў Рэспублікі Башкартастан (2006) і Расіі (2008), член Саюза журналістаў Рэспублікі Башкартастан (2002) і Расіі (2002).  Лаўрэат Рэспубліканскай моладзевай прэміі імя Шайхзады Бабіча (2008), прэміі Урада Рэспублікі Башкартастан імя Шагита Худайбердина (2019), прэміі Міжнароднай арганізацыі цюркскай культуры «ТЮРКСОЙ» у галіне сродкаў масавай інфармацыі (2018) і прэміі імя Ахіяра Хакімава Даўляканаўскага раёна Рэспублікі Башкартастан  (2019).

Аўтар: Ларыса АБДУЛЛІНА

 

БЫЛ МИН!

Юҡ кешене танып була микән,

Мин юҡ инем, йәнем, бығаса.

Үҙемә лә сәйер хис хаҡында

Бына бөгөн һиңә сер асам.

 

Тыуыр миҙгел булып төштәреңә,

Ингәнмендер, бәлки, кем белһен.

Һинең өсөн түгеләһе йәшем

Их, төшөмдә ине түгелһен.

 

Өндәремдә минең яңы минем

Әллә ниҙәр уйлап сығара:

Уртаҡ донъя ҡора, ат һуғара,

Әллә ниҙәр булды был ара…

 

Мин хәҙер бар, бына яңы тыуҙым!

Хасил булдым һинең ҡараштан!

Таныныңмы инде хәҙер мине:

Йәнкиҫәгем минең, яратҡан!

 

Гэта – Я

 Каго не існуе, пазнаць ці можна?

Мяне не існавала, любы, тут.

Прыпадыму я вельмі асцярожна

Таемны покрыў, бо пад ім жа – цуд!

 

Ты з будучых часоў у сне з’явіўся,

Прасіла: “Рух свой хуткі запаволь!”

І вось ты тут! – мой сон, нарэшце, збыўся.

У снах былых пакіну слёзы, боль.

 

У “Я” майго цяпер шмат мар дзівосных.

У іх з табой мы – цэлае адно.

Вядзем на рэчку коней – дзіва-кросны

Ткуць будучыні нашай палатно.

 

Я нарадзілася, я ёсць – і трубяць трубы!

Ад позіркаў узнікла я тваіх!

Ці ты пазнаў мяне, каханы, любы?

Ты – спраўджанне дзівосных мар маіх!

ТӨШТӘР

Һинең төшөң ниндәйерәк икән?

Ә минеке, белһәң, бик сәйер.

Бер һөйләргә ине шуны, бәлки,

Һинең күңелең дә бөтәйер?..

 

Һин бер юлсы инең төштәремдә –

Килеп индең шаҡып ҡапҡаны.

Өндәгеләй, бына өндәгеләй

Күҙҙәремә тултырып баҡҡаның.

 

Ғүмер буйы көткән Әҙәмемә

Һуҙған саҡта һыуын шишмәнең,

Йөрәгемдең ялҡындарын һалдым:

Әллә һиҙҙең, әллә һиҙмәнең?

 

Бөтә донъям һине көткән кеүек,

Көрһөнгәндәй итте һөлгөләр.

Улар һинең сәфәр оҙонлоғон

Ҡайҙан ғына икән белделәр?

 

Ҡайҙан һиҙҙе ишек тотҡаһы ла –

Аһ иткәндәй ҡулың ҡағылғас.

Ҡарашыңдың нуры һирпелеүҙән

Япраҡ ярыр төҫлө ҡыу ағас.

 

Аяҡтарың һинең арығандыр,

Сылғауҙарҙы үҙем сисәйем.

Сайпылырға тора йөрәктәге,

Һәр һүҙемде мең ҡат үлсәйем.

 

Һин яуҙарҙан ҡайтып киләһеңдер,

Нисә быуат икән инеңдә?

Иренемдең сите-сите менән

Ҡағылырҙай булам миңеңә.

 

Мин шундайын һине һағынғанмын,

Эй, илағым килә ҡосаҡлап.

Иҫәбен дә хәҙер юғалттым бит –

Быуат йәшәйемдер хис һаҡлап!..

 

Арҡам менән һине тоям кеүек,

Сәстәремә ҡулың үрелде.

Көлөп ебәргәндәй өйөм эсе,

Сулпыларҙың сыңы терелде…

 

СНЫ

Якія сны бачыш, як ляжаш ты спаць?

Мае вельмі яркія, дзіўныя – ведай.

Калі б я змагла іх табе расказаць,

Ты б радасць душэўную, любы мой, зведаў.

 

Сон бачыла: ты падарожнікам быў,

У дзверы  падворка пастукаў нясмела.

Твой позірк тады шмат аб чым гаварыў…

Ты – дзіўная ява, што ў сон заляцела!

 

Адама, якога не стрэла нідзе,

Я ў сне напаіла вадзіцай крынічнай.

Агонь майго сэрца палаў у вадзе…

Ці ж бачыў яго? З ім ці змог ты напіцца?

 

З табою свет белы сустрэчы чакаў –

Рушнік уздыхнуў і павіс у самоце.

Адкуль жа ён ведаў – яму хто сказаў,

Што шлях да мяне твой – па пылу, па слоце?

 

І клямка адкуль здагадацца змагла?

Сталёвым яна ўздрыганулася целам.

І нават далёка, на ўскрайку сяла,

Засохлае дрэва ізноў заквітнела…

 

Стаміліся ногі, напэўна, твае…

Здымаю я з іх асцярожна анучы.

Карцела сказаць… Сцяла вусны свае,

Бо тое, што ў сэрцы, мне нельга агучыць.

 

Ты, пэўна, вяртаешся з жорсткай вайны –

Хадзіў па шляхах яе ўлетку і ўзімку.

На шыі тваёй, не адчуўшы віны,

Я вуснамі ледзь не кранула радзімку…

 

Ах, колькі вякоў ў адзіноце прайшло! –

Чаканнем пазначаны лёс мой дзявочы.

Як цяжка адной, без цябе мне было!

Цяпер заіскрыліся радасцю вочы!

 

За спінай маёй ты спыніўся маўчком

Мае валасы, хочаш, мабыць, пакратаць…

Лье сонца пяшчоту на свет за вакном…

Здаецца, ці не? – Усміхаецца хата!..

 

Якія яны, твае мары і сны?

Няўжо новы дзень без цябе распачнецца?

Батыр мой, я веру – ты ёсць на Зямлі! –

Аб гэтым гаворыць мне чулае сэрца…

 

Пераклад на беларускую мову Святланы Быкавай