Запісы катэгорыі: Проза

П. Жуков. Помним о былом

Помним о былом

 Весна сорок четвертого года в нашем краю выдалась затяжной. Если верить календарю, уже вовсю хозяйничал апрель, однако на улице остро чувствовалось зябкое дыхание зимы. И хотя в низовьях полей и перелесков после нескольких солнечных дней начала собираться талая вода, кое-где даже зажурчали несмелые ручейки, все вокруг было укрыто снегом. Правда, местами он заметно подтаял, сиротливо оголив макушки взгорков, черных холмиков, нарытых с осени кротами. С мглистым рассветом над хуторами, беспорядочно рассеянными от леса в сторону Малиновки, к небу потянулись причудливо извитые, словно сказочные беловатые драконы – столбы дыма. Приглушенную тишину весеннего утра в округе изредка нарушали запоздалые петухи, незлобный лай собак, да пронзительный скрип несмазанного колодезного коловорота.

С. Даргель. Вальс «На сопках Маньжурии»

ВАЛЬС  «НА СОПКАХ  МАНЬЖУРИИ»

       Из соседней деревни, примерно один раз месяц к нам домой приезжал друг отца, мы его звали Михайлович. Он с отцом подружился еще во время войны в 1942 году, когда были вывезены на работу в Германию. С тех пор не расставались, и дружба длилась до конца их жизни.

Михайлович был хорошим баянистом. Приезжа к нам, всегда с собой привозил старенький баян.   Довоенный, так называл свой инструмент Михайлович. Баян он приносил или привозил с собой в любую погоду. Для этого у него был сшит специальный чехол, как он говорил из немецкого офицерского плаща.  Придя в дом, поздоровавшись, он расчечхлял свой инструмент, ставил на стол, «чтоб обсохнул». Нам детям, категирически было запрещено трогать баян. А как хотелось. Запретный плод всегда сладкий. Улучали момент и гладили его перламутровый бок, нажимали кнопочки на басах и голосах. Подержить в руках баян не разрешалось.

А. Аляшкевіч. Маці

МАЦІ

     Бяда ў дом Надзеі  Міхайлаўны прыйшла пад канец восені, калі дрэвы ўжо стаялі аголеныя,  а ночы зрабіліся доўгімі і прахалоднымі. Быў  пахмурны,  з нізкім выцвілым шэрым небам і знобкім паўночным ветрам дзень.Міхайлаўна ў абед, як звычайна, завіхалася на калгаснай ферме. Адносячы цёплы сырадой у невялічкіх бідонах у зборны цэх, яна час ад часу кідала неспакойны позірк праз вузкае  сценнае акенца на ўтаптаную сцяжыну, што вужакай вілася з пагорка, дзе стаяла ферма, да ўскраіны вёскі. Час ужо перапаўзаў за поўдзень,  але ейнага сямігадовага Петруська са школы штосьці не было відаць…

Т. Цехнебедзіна. Цераз Прыняць – на лодцы

ЦЕРАЗ ПРЫПЯЦЬ – НА ЛОДЦЫ

 Чырвоная Армія наступала. Пачаліся гады выгнання нямецкіх захопнікаў з роднай зямлі. Фронт расцягнуўся на многія кіламетры. Фашысты ўпарта супраціўляліся і неахвотна пакідалі захопленую тэрыторыю. Але ў ворага ўжо той сілы не было, якая змагла б спыніць наступальны рух савецкіх войскаў. Гераічна змагаўся народ за светлую будучыню сваёй краіны. Тысячы каранальных гісторый здараліся ў ваенныя гады. Вось адна з іх. Гэта было на беларускай зямлі непадалёку ад горада Мазыра.

Л. Мялешка. Водгулле. На зыходзе вайны

Водгулле

 Вайна была так даўно, і для сённяшняй моладзі яна ў пэўным сэнсе – абстракцыя. Гэтаксама як грамадзянская вайна або Вялікая французская рэвалюцыя: архіўныя дакументы, асабістая перапіска, франтавыя узнагароды. Дзеці і моладзь ставяцца да ўсяго гэтага з павагай, але не здольныя ўспрыняць у комплексе. Для іх гэта хутчэй музейныя экспанаты. І не дзіўна. Проста данасць, канкрэтыка сучаснасці. Сёння нішто не нагадвае аб вайне, акрамя кніг, фільмаў і помнікаў. Руіны зніклі, акопы і варонкі завораныя. А гледзячы на ветэранаў, цяжка ўявіць сабе іх маладымі і дужымі – героямі тагачасных баталій. Дзеці гуляюць у трансформеры, ніндзя, камп’ютарныя “стралялкі-даганялкі”. Час робіць сваю справу. У кожнага гістарычнага моманту – свае асаблівасці, свае прыярытэты.

А. Смалянка. Вінцік

Бабуля Яўгенія Курыловіч, або Жэнька, як клічуць яе ў вёсцы, са схіленай долу галавой ледзь ішла па вуліцы, неадрыўна гледзючы сабе пад ногі. Амаль тры кіламетры пратупала яна ад аўтобуснага прыпынку. Палачкай імкнецца з усяе моцы абаперціся на дарогу, з кожным крокам чуецца: стук, стук… Што ні кажыце, але ж чалавек перасягнуў сямідзесяцігоддзе, ды й дарога дадому вымагла шмат сілы. Гаспадарчая сумка, у якой  няма нічога асаблівага, аднак і тая зрабілася больш цяжкай кілаграмаў так на дзесяць. Не хацела браць ад дачкі аніякіх падарункаў, нічога з прадуктаў, але ж яе Кацярынка усё ж напхала і пячэння, і вяндліны, і селядца, і вэнджанай каўбасы; унук – ласкавы і разумны хлапчук – каробку цукерак паднёс, а зяцёк даў грошаў… Добразычлівыя яны людзі, і ўсё было б дармо, калі б не адно здарэнне.. Дробязь, канешне, але гэта як паглядзець, а ў яе сапсаваўся настрой, адолеў галаўны боль. Вунь ужо і падворак у паўзмроку заўважае. Узнімае галаву вышэй, углядаецца ў знаёмыя абрысы сваёй сядзібы.

А. Жураўлёў. Дом на продаж

Стаяў цёплы, але запознены красавік. На вёсцы казалі: “Калі марац цяжкі, то і красавік спозніцца”. Зіма кідалася снежкамі, а вясна пакуль не набралася дастаткова сілы, каб гэты націск рашуча адбіць.

Яшчэ з панядзелка Андрэю Падліпскаму карцела паехаць у Высокую, але адпрасіцца з працы не выпадала: службовыя клопаты не адпускали, таму и хваляваўся. Амаль увесь тыдзень спаў кепска, думкі-ўспаміны прыводзілі яго да густой і высокай жытняй сцяны, дзе хвалі яго лашчыць пазалота і цераз якую ён крочыць да сваіх аселіц.

Л. Адамовіч. Свет сапраўдных жанчын

СВЕТ САПРАЎДНЫХ ЖАНЧЫН

          На пачатку верасня ажывала жыццё ў школе. Пачыналіся заняткі, аднак самым цікавым было з’яўленне новага настаўніка: прыгожага, спартыўнага, пахмуран-сінявокага Паўла Стрыжэўскага. Вёсачка Росіца жыла сваім размераным, нетаропкім жыццём, і Павел яшчэ тут добра не асвоіўся, не паспеў агледзець мясціны, пахадзіць па наваколлі: ля рэчкі, ля старога млына, у лесе. Ён прывыкаў да новай працы. Праводзіў час у спартзале ды за паперамі. Жыў ён у невялічкай хаціне, якую купіў тут за грошы, што засталіся ад яго ранейшага бізнесу. Засталася ў яго і машына. І сына свайго, улада, ён забраў ад Бэці і перавёў у сёмы клас вясковай школы…

И. Карнаухова. Колесо памяти. Платье в горошек

КОЛЕСО ПАМЯТИ

  …Неожиданно в тишине стали раздаваться какие-то надрывные птичьи крики. Создавалось странное ощущение: они были настолько мощными и сильными, как будто рядом стояли громадные концертные динамики. Хаотичные и резкие крики начинали тревожить душу. Наверное, память ассоциировала их с набатом и переносила на людские трагедии. Стоя на лесной поляне и подняв голову, я искала на безоблачном небе кричащих птиц. А оно – небо – оставалось девственно одиноким, по-осеннему сине-седым…

Л. Кривонос. Талисман

На столицу опустились вечерние сумерки, разогнав сутолоку дня и постепенно загоняя городскую жизнь с улиц в дома. Всё реже попадались одинокие прохожие, и только у общепитовских заведений было ещё достаточно многолюдно. Наконец окончательно стемнело. Включенные на улице Газеты «Правда» фонари тускло освещали тротуар и проезжую часть. А чуть в сторону – и вся прилегающая территория уже находилась во власти чёрного покрывала ночи, утыканного оранжево-жёлтыми квадратиками окон жилых многоэтажек. На их фоне выделялись большущие оконные проёмы универсама «Волгоград» и расположенного неподалёку кафе, которое, казалось, излучало жизнеутверждающий свет: оттуда доносились звуки музыки и гомон отдыхающей публики.