Запісы катэгорыі: Проза

А.Жураўлёў. НЕПЕРАМОЖНАЯ МЕЛОДЫЯ

1

Ясным красавіцкім ранкам, калі веснавое сонца на талым снезе іскрылася, іграла ўсімі колерамі вясёлкі і ад глянцу асфальту шашы дрыжала і струменілася празрыстае марыва, армейскі зялёны аўтобус вёз нас, малодшых камандзіраў, на бліжэйшую чыгуначную станцыю. Адтуль  цягніком мы павінны былі адправіцца ў адзін з палкоў Паўночнай групы войск, які дыслацыраваўся ў Польшчы. Было гэта ў так званыя “даперабудовачныя часы”. Мы, паўгода таму прызваныя ў войска, толькі  што скончылі  «вучэбку» і нам былі прысвоены званні малодшых сяржантаў.

Сядзім моўчкі. Па дарозе шафёр  аўтобуса з дазволу старшага машыны, капітана, які суправаджаў нас, падабраў галасуючых – яшчэ нестарога мужчыну ў афіцэрскім бушлаце і маленькую камлюкаватую жанчыну з хлапчуком. Як я зразумеў, гэта былі  дзядуля з бабуляй і іх унучак.

Я глядзеў у акно на  родны беларускі пейзаж – з ім літаральна праз лічаныя гадзіны давядзецца развітацца на цэлыя паўтара года. Сустрэчны вецер задзімаў у салон аконную фіранку, праз адчыненую фортку матляў яе тонкую  тканіну, закідваў на плячо капітана, які сядзеў спераду, каля вадзіцеля.

А.Аляшкевіч. Нічые жыцці

Быў ціхі ясны студзеньскі дзень. Сонца ўзнялося ў свой зімовы зеніт, але амаль не грэла. Навокал на палях і лугах белым цукрам іскрыўся нечапаны снег. Аж да самага Нёмана.

Узышоўшы па вытаптанай праз поле сцяжынцы на невялічкі пагорак, Клаўдзея скінула з плячэй сумку з хлебам і прыхінулася да пакрытага наледдзю вялікага халоднага каменя, што ляжаў тут, колькі сябе помніла.

Ішла яна без перадыху кіламетры тры, ад самай сярэдзіны цэнтральнай сядзібы калгаса, дзе быў адзіны на ўсю акругу магазін, і прытамілася: ногі ўжо не тыя, не хочуць слухаць. Ды дзіва што — за сёмы дзесятак пераваліла. Хоць да яе хацінкі адсюль было рукой падаць, аж усю дарогу без перадышкі не адолела.

Б. Зубкоўскі. Прыгоды ў Вусць-Балачанцы

П’еса ў трох частках з каментаром аўтара

 

                                                        «Эти места — Устье, Болочанка, Березянка

                                                                          Стали для меня священными»

З ліста Я.Коласа да Т. Ганчаровай ад 14.03.1955г.

  

С. Климкович. Светлый сон

«Светлый сон, ты не обманешь…»

В кафе было многолюдно и тепло.

За большим окном, у которого сидели мужчина и женщина, тихо падал снег. Женщина смотрела на снег и он казался ей апельсиновым, теплым от света фонарей.

Троллейбусы, мчавшиеся мимо кафе, разбрасывали искры. Из-за них она каждый раз невольно вздрагивала.

Мужчина и женщина сначала говорили про самые обычные вещи, смеясь и дурачась, кормя друг друга.

У. Несцяровіч. Паляўнічая сцежка (урывак з кнігі «Непрыручанае рэха»)

Паляўнічая сцежка

Бясснежны, але незвычайна прыгожы снежаньскі дзень кліча на паляванне моўчкі, настойліва. І вось ужо цвёрда натаптаная ўлетку зборшчыкамі ягад, грыбнікамі, зверам і паляўнічымі сцежка вядзе нас у сваю загадкавую далячынь: чым далей — тым цікавей.

Паляўнічая сцежка. Колькі ходжана-пераходжана, колькі бачана-перабачана! Але з кожным разам ты іншая, яшчэ больш загадкавая. Ты новая, як новы кожны дзень на Зямлі.

С. Климкович. Танцует осень (отрывок)

«Я попрошу ее. Сегодня. Она должна мне их отдать», — подумала старуха, приподнимаясь на постели.

— Зоя, Зоя! Зоюшка! Поди ко мне, хорошая! Пожалуйста!

Старуха чутко прислушалась к звукам, доносившимся из кухни. Там по-прежнему гремела посуда. Неприятно гремела. Значит, Зоя снова чем-то недовольна. За столько лет Анжелика Федоровна научилась определять настроение Зои даже по шарканью тапочек. А уж по звуку моющейся посуды и подавно.

Нет, не вовремя. Но если не попросить сейчас, тогда уж забудется или решимости такой недостанет.

А. Брава. Калейдаскоп мнемазіны

Калейдаскоп мнемазіны

Урывак з аповесці «Дараванне»

“Старажытнагрэчаскае слова “алетэйя” (ісціна) літаральна азначае “адсутнасць забыцця”. Страціўшы памяць, непазбежна губляеш ісціну, — да такой высновы прыходзіць гераіня аповесці Алены Брава “Дараванне” Ларыса Вашкевіч, вымушаная даглядаць Ганса Крауза — цяжкахворага бацьку свайго мужа. Аднойчы Ларыса даведваецца пра тое, што Ганс служыў у войсках вермахта. Рашэнне жанчыны адназначнае: пакінуць дом былога нямецкага салдата. Аднак ні муж, ні суайчынніца-эмігрантка, ні нават уласная дачка не разумеюць яе…

В. Гурскі. Чэх — беларускі партызан. Рубцы на сэрцы

Чэх — беларускі партызан

Іосіф Слацік (Шлатык) нарадзіўся ў 1914 годзе ў вёсцы Трудман, раён Тробесвіні, вобласць Чэске-Будзеёвіцы, Чэхаславакія. Ён служыў у арміі, калі фашысты акупіравалі яго радзіму. Гітлераўцы абяззброілі чэшскіх салдат і прымусілі працаваць на Германію. У грудзях Іосіфа кіпела нянавісць да чужынцаў. Аднойчы ён не стрымаўся і рыдлёўкай аглушыў гітлераўца, той асунуўся на зямлю. Слаціка засудзілі на шэсць месяцаў. Пасля — зноў непасільная работа, насмешкі, здзекі. Калі фашысты напалі на Савецкі Саюз, чэх Слацік трапіў у будаўнічы батальён і рамантаваў чыгунку, будаваў масты ў Беларусі, каля Смаленска, Арла. Летам 1943 года яго часць была пераведзена ў Баранавічы для аховы чыгункі ад партызан і рамонту яе пасля ўзрываў партызанскіх мін.