Б. Долготович. Шли по войне девчата. Твои сыновья, Беларусь!

Вітрына: ваенны акцэнт

Напярэдадні свята 70-годдзя Вялікай Перамогі выдавецтва «Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі» прадставіла адразу некалькі кніг, прысвечаных гэтай знакавай даце і гадам ваеннага ліхалецця. На прэзентацыі новых праектаў прыстутнічалі ветэраны Вялікай Айчыннай, якія не толькі пагарталі старонкі шыкоўных альбомаў, выказалі ўласныя меркаванні пра іх, але і атрымалі кнігі ў падарунак.

Як распавёў дырэктар «БелЭн» Уладзімір Андрыевіч, новыя выданні, прысвечаныя Вялікай Перамозе, а таксама беларусам, якія зрабілі значны ўнёсак у яе набліжэнне, пабачылі свет зусім нядаўна. Гэта, у прыватнасці, кніга «Твае сыны, Беларусь! Кавалеры ордэна Славы».

— Як вядома, поўнымі кавалерамі гэтага ордэна з’яўляюцца 89 беларусаў, — падкрэсліў Уладзімір УлаКніжны свет Вітрына: ваенны акцэнт Напярэдадні свята 70-годдзя Вялікай Перамогі выдавецтва «Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі» прадставіла адразу некалькі кніг, прысвечаных гэтай знакавай даце і гадам ваеннага ліхалецця. На прэзентацыі новых праектаў прыстутнічалі ветэраны Вялікай Айчыннай, якія не толькі пагарталі старонкі шыкоўных альбомаў, выказалі ўласныя меркаванні пра іх, але і атрымалі кнігі ў падарунак. дзіміравіч. — Кніга распавядае пра подзвігі гэтых асоб, тут прыводзяцца і фотаздымкі, дакументальныя матэрыялы з фондаў Беларускага дзяржаўнага музея гісторыі Вялікай Айчыннай вайны. Упершыню ў нашым выдавецтве падрыхтавана і кніга «Твае сыны, Беларусь! Героі Савецкага Саюза». Адметна, што мы ўключылі ў гэтае выданне не толькі звесткі пра нашых суайчыннікаў — уладальнікаў высокай узнагароды, але і ўсіх Герояў Савецкага Саюза, якія атрымалі гэтае званне, вызваляючы Беларусь ці змагаючыся з фашызмам на тэрыторыі нашай краіны.

Выдавецтва «БелЭн імя Петруся  Броўкі», апроч грунтоўных энцыклапедычных выданняў і шыкоўных, маляўнічых фотаальбомаў, да 70-годдзя Вялікай Перамогі падрыхтавала і некалькі іншых праектаў, разлічаных на школьнікаў ці аматараў паэзіі і песні. Так, галоўны рэдактар установы Ларыса Языковіч распавяла:

— Не так даўно ў нас выйшла зусім новая кніга ў серыі «Гісторыя для школьнікаў» — «Ішлі па вайне дзяўчаты». У ёй мы падкрэсліваем, што жанчыны таксама ўнеслі ўклад у Перамогу. Сярод іх былі лётчыцы, снайперы, партызанкі, медыкі, санітары. Мы стараліся паказаць, што жанчыны нароўні з мужчынамі прайшлі вайну, змагаліся і перамаглі. У выданні можна пабачыць дакументы, партрэты ўдзельніц ваенных падзей, фотаздымкі баёў.

Юзэфа ВОЎК

http://www.main.lim.by/wp-content/uploads/2015/05/18-2015.pdf

«В год Великой Победы нельзя не вспомнить о женщинах, прошедших фронтами Великой Отечественной, воевавших в партизанских отрядах, в подполье. Маршал Советского Союза К. Рокоссовский писал: «Рядом с мужьями шагали они по дорогам войны, вязли в болотах, ходили в штыковые атаки. Девушки-снайперы выслеживали врага на самом переднем крае. С подлинной самоотверженностью работали связисты, обеспечивая войска надежной связью».

Среди офицеров было 80 тысяч женщин, а в числе их — 38 офицеров — Героев Советского Союза, четыре представительницы прекрасного пола стали во время войны полными кавалерами ордена Славы. Это знаменитый снайпер Ленинградского фронта Нина Петрова, отважный воздушный стрелок Надежда Журкина, санитарка Матрена Нечипорчукова, известная пулеметчица Данута Маркаускене. Званием Героя Советского Союза были отмечены 29 летчиц и две танкистки — Мария Октябрьская и Ирина Левченко.

Восемь участниц партизанского движения и подпольной борьбы в Белоруссии стали Героями Советского Союза. Это Е. С. Зенькова, Т.С. Мариненко, А.И. Масловская, Е.Г. Мазаник, М.Б. Осипова, З.М. Портнова, Н.В. Троян, В.З. Хоружая. Среди фронтовичек, наших землячек, этого высокого звания удостоены санинструктор З.М. Туснолобова-Марченко и связистка Е.К. Стемпковская.

До 80 процентов бойцов подразделений связи составляли женщины. А больше всего на войне они были медиками. Уже 23 августа 1941 года приказом Народного Комиссариата Обороны СССР № 281 определены награды за вынос раненых с поля боя. От медали «За боевые заслуги» до ордена Ленина. За годы войны подготовлено 300 тысяч медсестер и свыше 500 тысяч сандружинниц. Среди 52 медиков, ставших Героями, — 15 были женщинами.

В борьбу с врагом много ярких страниц вписали женщины, совершившие в те суровые годы немало подвигов. Наши землячки — не исключение. Например, белоруска Ядвига Урбанович, командир подрывного взвода, обезвредила лично свыше тысячи снарядов и около 100 крупных бомб. На Ленинградском фронте снайпер Зоя Мицкевич в 1942 году уничтожила 26 фашистов. Подвиг Александра Матросова предвосхитила белорусская партизанка Римма Шершнева, которая совершила подвиг 12 декабря 1942 года в районе д. Ломовичи на Полесье. Для войск Степного фронта летом 1943-го боеприпасы и боевую технику доставляла машинист паровоза наша землячка Елена Чухнюк. Она удостоена звания Героя Советского Союза.

А какая безмерная тяжесть легла на женские плечи в тылу! В тяжелых бытовых условиях, напряженном труде, в повседневных заботах о детях, стариках, в постоянной тревоге за судьбу Родины, за близких, сражавшихся на фронтах Великой Отечественной, — они внесли неоценимый вклад в защиту Отчизны, в разгром оккупантов.

Так, бок о бок с мужчинами, шли по войне наши девчата».

Б. Долготович